Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilmek için önce sigortacılık kuruluşuna yazılı başvuruda bulunmak ve talebin olumsuz sonuçlandığını ya da yanıtsız kaldığını belgelemek gerekir. Bu ön koşul, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30. maddesinin 13. fıkrasıyla doğrudan düzenlenmiş olup yerine getirilmeden yapılan tahkim başvuruları usul yönünden kabul görmez.
Yazı İçeriği
Tahkimden Önce Sigortacıya Başvuru Neden Zorunlu?
Sigorta Tahkim Komisyonu, uyuşmazlıkları doğrudan kabul eden bir ilk başvuru mercii değildir. Komisyon, sigortacı ile sigortalı arasındaki anlaşmazlığın daha önce kuruluşa iletildiğini ve bir sonuç alınamadığını varsayarak inceleme başlatır. Bu yapının temel nedeni, çözüme kavuşturulabilecek uyuşmazlıkların tahkim öncesinde giderilmesini sağlamak ve Komisyonun gerçekten tartışmalı dosyalara odaklanabilmesine imkân tanımaktır.
5684 sayılı Kanun’un 30. maddesinin 13. fıkrası bu zorunluluğu açıkça ortaya koyar: Komisyona gidebilmek için kişinin sigortacılık yapan kuruluşa gerekli başvuruları yapmış ve talebinin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığını belgelemiş olması şarttır. Kuruluşun başvuru tarihinden itibaren on beş iş günü içinde yazılı cevap vermemesi de bu koşulun yerine geldiğinin kabul edilmesi bakımından yeterlidir.
Ön Başvuru Nasıl Yapılır ve Hangi Süre İşler?
Ön başvuru, sigorta şirketinin müşteri hizmetleri veya hasar birimi aracılığıyla yazılı olarak iletilir. Başvurunun ileride belgelenebilmesi açısından iadeli taahhütlü mektup, noter kanalı ya da şirketin yazılı olarak alındığını teyit ettiği bir elektronik yol tercih edilmesi önemlidir; sözlü ya da yalnızca sözlü iletişim kayıtlarının belge değeri tartışmalı olabilir.
15 Günlük Bekleme Süresi ve Ret Şartı (5684 m.30/13)
Ön başvuru yapıldıktan sonra iki farklı durumda tahkime gidilebilir: Sigortacı talebi kısmen veya tamamen reddederse ya da başvuru tarihinden itibaren on beş iş günü içinde hiçbir yazılı cevap vermezse. Her iki hâlde de Komisyona başvuru için yasal ön koşul oluşmuş sayılır (5684 sayılı Kanun m.30/13).
On beş iş günlük sürenin doğru hesaplanması kritik öneme sahiptir; bu süre takvim günü değil iş günü olarak belirlenmektedir. Resmi tatiller ve hafta sonları bu süreye dahil edilmez. Süre dolduğunda yazılı bir ret almamış olmak, tahkime başvurabilmek için yeterlidir; sigortacının yazılı cevap vermemesi, kanun gereği Komisyona başvuru için yeterli sayılır.
KTK m.97 Kapsamında Trafik Kazalarında Ön Başvuru
Zorunlu mali sorumluluk sigortası (ZMSS) kapsamındaki trafik kazası uyuşmazlıklarında ön başvuru yükümlülüğü ayrıca Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesiyle de düzenlenmiştir. Bu madde uyarınca zarar gören, dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunmak zorundadır. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde yazılı cevap vermemesi ya da verilen cevabın talebi karşılamaması hâlinde dava açılabilir veya tahkime başvurulabilir (KTK m.97).
ZMSS uyuşmazlıklarında ön başvurunun dava açılabilmesi için zorunlu bir usul şartı olduğu unutulmamalıdır; isteğe bağlı ya da öneri niteliğinde bir adım değildir. Trafik kazası kaynaklı sigorta uyuşmazlıklarına ilişkin ayrıntılı bilgiye Antalya Trafik Kazası Sigorta Uyuşmazlıkları Avukatı sayfasından ulaşabilirsiniz.
Ön Başvuru Yapılmadan Tahkime Gidilirse Ne Olur?
Sigortacıya önceden başvurulmadan doğrudan Sigorta Tahkim Komisyonuna gönderilen dosyalar, ön koşul yerine getirilmediği için usul yönünden kabul edilmez. Bu durumda başvuru esastan incelenmez; Komisyon, eksikliği gerekçe göstererek dosyayı geri çevirir.
Usul engelinin aşılabilmesi için sigortacıya yeniden yazılı başvuruda bulunmak, on beş iş günlük süreyi beklemek ya da ret yanıtını almak ve ardından tahkime tekrar başvurmak gerekir. Bu süreç, hem zaman kaybına hem de başvuru ücretinin yeniden ödenmesine yol açabileceğinden ön koşulun en başından eksiksiz yerine getirilmesi önem taşır.
Aynı uyuşmazlık daha önce mahkemeye ya da Tüketici Sorunları Hakem Heyetine taşınmışsa Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru zaten mümkün olmaz; bu uyuşmazlıklar Komisyon kapsamının dışında tutulmuştur (5684 sayılı Kanun m.30/14).
Tahkim sürecindeki adım adım işleyiş, raportör incelemesi ve itiraz aşamaları Antalya Sigorta Tahkim Komisyonu Avukatı sayfasında; tahkim ile dava yolunun karşılaştırmalı değerlendirmesi ise Sigorta Uyuşmazlığında Tahkim mi Mahkeme mi? sayfasında ele alınmaktadır.
Bir sigorta uyuşmazlığında ön başvuru aşamasında ya da Komisyon sürecinde Hatipoğlu Hukuk Bürosu ile iletişime geçerek hukuki değerlendirme alabilirsiniz.
Sigortacıya ön başvuru yapmadan doğrudan tahkime gidersem başvurum reddedilir mi?
Evet. 5684 sayılı Kanun’un 30. maddesinin 13. fıkrası uyarınca Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilmek için sigortacılık kuruluşuna önceden başvurulmuş ve talebin olumsuz sonuçlandığının belgelenmiş olması zorunludur. Bu ön koşul yerine getirilmeden yapılan başvurular usul engeli nedeniyle kabul edilmez ve esastan incelenmez.
Ön başvuruya kaç gün içinde cevap gelmezse tahkime gidebilirim?
Sigortacılık kuruluşu, ön başvuru tarihinden itibaren on beş iş günü içinde yazılı cevap vermezse bu durum tahkime başvurabilmek için yeterli koşulu oluşturur (5684 sayılı Kanun m.30/13). Sürenin takvim günü değil iş günü olarak hesaplandığına dikkat edilmesi gerekir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; özellikle süreler ve başvuru koşulları zaman içinde değişebileceğinden, kesin bilgi ve kendi durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Bu konuda hukuki destek almak için Antalya Sigorta Avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
